SmartDCA, bir pozisyonu tek bir emirle yapılan, iki ihtimalli bir oyun olarak görmez. Bir önceki yazımızda detaylı şekilde ele aldığımız giriş modelleri tarafından üretilen sinyaller, SmartDCA için yalnızca pozisyon inşa sürecinin başlangıç noktasıdır.

Bu nedenle SmartDCA’da pozisyona giriş ve DCA süreci birlikte değerlendirilir. Giriş sinyali, planın devreye girmesini sağlar; pozisyonun kaderini belirleyen asıl yapı ise DCA sürecidir. Başka bir deyişle, giriş “ne zaman” sorusuna cevap verirken, DCA süreci “nasıl” ve “ne kadar” sorularını yanıtlar.

DCA Süreci Nasıl Uygulanır?

DCA uygulaması çoğu zaman “ortalama düşürmek” olarak algılanır. Bunun sebebi açıktır. Özellikle yeni başlayan trader’ların önemli bir kısmı, riskini sınırlamadan yaptığı eklemeleri DCA sanır. Oysa başlangıçta planlanmamış, zarar büyüdükten sonra yapılan eklemeler çoğu zaman duygusal kararların ürünüdür.

SmartDCA’nın yaklaşımı ise nettir:

  • DCA süreci, işlem açıldıktan sonra değil, işlem açılmadan önce planlanır.
  • DCA, zararı kurtarma refleksi değil; pozisyon inşa modeli olarak ele alınır.
  • Maksimum DCA adımı, pozisyonun ulaşabileceği maksimum büyüklük ve kaldıraç kullanımının hangi adımda devreye gireceği baştan bellidir.

Bu nedenle SmartDCA’da DCA; panik anlarında alınan tepkisel kararlar değil, fiyatın doğal dalgalanmasına karşı tasarlanmış kontrollü bir yapı olarak çalışır.

Emir Büyüklüğü Modelleri

SmartDCA, farklı risk profilleri ve piyasa koşulları için birden fazla emir büyüklüğü hesaplama modeli sunar. Bu modellerin tamamında, en kötü senaryoda pozisyonun ne kadar büyüyebileceği önceden bilinir.

Maksimum DCA adım sayısı ve emir büyüklüğü hesaplama modeli, TradingView strateji ayarları ekranından özelleştirilebilir. Başlangıç sermayesi ve başlangıç emir büyüklüğü ayarı ise strateji ayarları penceresindeki “Özellikler” bölümünden değiştirilebilir. Bu değerler, stratejinin çalışma mantığını değiştirmese de performans sonuçlarının tutarlı olması için mutlaka kendi senaryonuza göre güncellenmelidir.

Maksimum DCA adımı ve Emir Büyüklüğü hesaplama modu ayarları
Maksimum Sermaye ve Varsayılan Emir Büyüklüğü ayarları

Aşağıda, 1000 USDT başlangıç sermayesi, 100 USDT varsayılan emir büyüklüğü ve maksimum 10 DCA adımı varsayımıyla sistemin desteklediği modeller özetlenmiştir.

Varsayılan (Sabit)

100 – 100 – 100 – 100 – 100 – 100 ... (10 adımda max. 1000 USDT)

Bu modelde her DCA adımında eşit büyüklükte emirler kullanılır. Bu sebeple:

  • En öngörülebilir modeldir.
  • Kaldıraç kullanılmaz.
  • Pozisyon yavaş büyür.
  • Ortalama maliyet yavaş iyileşir.
  • Düşük volatilite ortamlarında daha dengelidir.

İlk adımlarda ortalama maliyet etkili şekilde düşse de pozisyon büyüdükçe maliyet iyileştirme verimliliği azalır. Bu nedenle uzun süren ve çok adımlı DCA senaryolarında dezavantajlı hale gelir.

Balanced

100 – 100 – 150 – 150 – 200 – 200 … (10 adımda max. 2000 USDT)

Balanced modeli, sabit yapı ile artan modeller arasında dengeli bir geçiş sunar.

  • İlk adımlar düşük risklidir.
  • Pozisyon kontrollü biçimde büyür.
  • Emirler her 2 adımda bir, başlangıç emir büyüklüğünün yarısı kadar artırılır.
  • Ortalama maliyet daha dengeli iyileşir.

Daha sakin bir plan isteyen ve sermaye dalgalanmasını sınırlı tutmayı hedefleyen kullanıcılar için uygundur.

Smart (Önerilen)

100 – 100 – 200 – 200 – 300 – 300 … (10 adımda max. 3000 USDT)

Smart modeli, SmartDCA’nın varsayılan ve önerilen emir büyüklüğü modelidir.

  • Emirler her 2 adımda bir, başlangıç emir büyüklüğü kadar artırılır.
  • Ortalama maliyet verimliliği belirgin şekilde artar.
  • Kaldıraç kullanımı sürecin geç safhasında devreye girer.

1000 USDT sermaye ile bu modelde, 6. DCA adımında kaldıraç kullanımı başlar. 7. adımda toplam kaldıraç yaklaşık 1.55 seviyesine ulaşır. Bu da sistemin büyük bölümünde fiilen kaldıraçsız veya çok düşük kaldıraçla çalıştığı anlamına gelir.

Smart+

100 – 100 – 250 – 250 – 400 – 400 … (10 adımda max. 4000 USDT)

Smart+ modeli, daha agresif bir maliyet iyileştirme hedefler.

  • Ortalama maliyet daha hızlı düşürülür.
  • Tepki hareketlerinden elde edilen toplam getiri artar.
  • Buna paralel olarak maksimum drawdown ve pozisyon büyüklüğü yükselir.

Daha yüksek risk toleransına sahip kullanıcılar için tasarlanmıştır.

Smart++

100 – 100 – 300 – 300 – 500 – 500 … (10 adımda max. 5000 USDT)

Smart++, SmartDCA’nın en agresif hazır kurgusudur.

  • Maliyet verimliliği yüksektir.
  • Pozisyon büyüklüğü hızlı artar.
  • Risk seviyesi belirgin şekilde yükselir.

Bu yapı, yalnızca volatilitenin net olduğu ve riskin bilinçli şekilde alındığı senaryolarda anlamlıdır.

PRO (Özel Kurgu)

PRO modeli, tamamen esnek bir yapı sunar.

  • İlk 3–4 adım sabit tutulabilir.
  • Sonraki adımlar her eklemede 2x veya 2 adımda bir 3x artacak şekilde kurgulanabilir.
  • Piyasa yapısına göre sakin başlayan veya giderek agresifleşen özel senaryolar oluşturulabilir.

Bu model, ileri seviye kullanıcılar ve özel strateji kurguları için tasarlanmıştır.

Hangi Model Neden Öneriliyor?

SmartDCA testleri ve saha deneyimleri şu temel tespitleri ortaya koymaktadır:

  • Sabit model, planın son aşamalarında ortalama maliyeti yeterince etkili düşüremez. Bu nedenle uzun süre açık kalan pozisyonlara yol açar ve 4–5 adımdan fazla DCA içeren planlar için önerilmez.
  • Balanced ve Smart ailesindeki tüm modeller, her 2 adımda bir artan yapıdadır. Bu sayede maliyet daha etkili düşer ve pozisyonlar daha hızlı kapanma eğilimi gösterir.
  • Artan modellerde maksimum risk artırılsa bile, maliyet verimliliği belirli bir noktadan sonra sınırlı farklar yaratır. Örneğin Smart ile Smart++ arasında kaldıraç farkı olmasına rağmen, geç adımlarda maliyet iyileştirme açısından anlamlı bir fark oluşmaz.
  • Daha büyük pozisyon çoğu zaman daha yüksek kazançla birlikte daha yüksek anlık zarar (max drawdown) anlamına gelir.
  • Bu nedenle SmartDCA’nın varsayılan önerisi Smart, daha sakin planlar için ise Balanced modelidir.

Unutulmamalıdır ki SmartDCA pozisyonlarının büyük bölümü maksimum DCA adımına ulaşmaz. Bu da sistemin çoğu zaman düşük kaldıraçlı, hatta fiilen kaldıraçsız çalıştığı anlamına gelir.

Maksimum DCA Adımı ve Kontrol Mekanizması

Maksimum DCA adımı, fiyatı durdurmak için değil; pozisyonu sınırlamak için kullanılır.

Bu sınır sayesinde:

  • Pozisyon sonsuz büyümez
  • Sermaye kontrolsüz şekilde tüketilmez
  • Kaldıraç, belirlenen sınırların dışına çıkmaz

SmartDCA’nın temel yaklaşımı nettir:
Fiyat ne yaparsa yapsın, pozisyon yapısal olarak kontrolden çıkmaz.

İstatistikler, en kötü senaryolarda bile maksimum 10–12 DCA adımıyla bu planın uzun vadede etkili şekilde çalıştığını göstermektedir. Ancak kripto piyasaları gibi kısa sürede %50–60 değer kayıplarının yaşanabildiği ortamlarda, aşırı yükselmiş ve manipülatif sembollerde bu tür planların sermayenin büyük bölümüyle uygulanması önerilmez. Bu senaryolarda minimum büyüklükler ve kaldıraçsız planlar tercih edilmelidir.

Tüm DCA adımları tamamlandıktan sonra, kaldıraç artırarak maliyet düşürmeye çalışmak yapılabilecek en büyük hatalardan biridir. Böyle bir durumda pozisyonun beklemeye alınması en sağlıklı yaklaşımdır.

Kontrolden Çıkmayan Pozisyon Ne Demektir?

Kontrolden çıkmış pozisyon, zararda olan pozisyon değildir. Kontrolden çıkmış pozisyon, sınırları belli olmayan pozisyondur.

SmartDCA’da ise:

  • Maksimum pozisyon büyüklüğü bellidir
  • Maksimum kaldıraç seviyesi bellidir
  • Ortalama maliyet davranışı öngörülebilirdir
  • En kötü senaryo baştan tanımlanmıştır

Bu netlik, DCA sürecini psikolojik bir yük olmaktan çıkarır ve tamamen teknik bir sürece dönüştürür.

Sonuç

SmartDCA’da pozisyona giriş, tek başına bir anlam taşımaz. Giriş, yalnızca planın başlangıç düğmesidir. Asıl farkı yaratan; DCA sürecinin nasıl kurgulandığı, hangi sınırlar içinde ilerlediği ve nerede durduğudur.

Bu nedenle SmartDCA’da DCA:

  • Panik değildir.
  • Umut değildir.
  • Kurtarma hamlesi değildir.

DCA, kuralları en baştan tanımlanmış bir pozisyon inşa sürecidir.